Zekât

Musa Carullah Bigiyef (1875-1949) Kazan’ın Rostov şehrinde doğmuş; Buhara, Mısır, Hicaz, Şam ve Hindistan’da tahsil görmüş; hayatını İslamî ilimlere ve Müslümanların çeşitli dinî, siyasi, sosyal ve kültürel meselelerine adamış, çalışkan, dürüst, dindar, vatansever; yüksek medeni cesarete, eleştirel ve özgür düşünceye sahip, büyük bir İslam âlimi ve mücahididir. Musa Carullah elinizde bulunan Zekât kitabında devlete verilen vergilerin zekâttan sayılması görüşüne karşı çıkmış ve devletin tahsil ettiği vergilerin İslam’ın “zekât”ına denk olamayacağını savunmuştur. Ona göre, zekât ve öşür İslam’ın şartıdır; onlarda ibadet manası asıldır; zekâtın halis olması yani herhangi bir hak veya fayda karşılığında olmaması gerekir. Ayrıca, Musa Carullah bu kitapta özellikle günümüz iktisadi ve ticari hayatında ortaya çıkan karz, borç, kredi ve itibar konuları ile riba/faiz muameleleri hakkında çeşitli iktisatçıların ve İslam hukukçularının görüşlerini özetleyerek ihtiyaç, yardım ve borç amacıyla alınan karz ve kredilerde faizin haram olduğunu, çünkü bu tür faaliyetlerin “ihsan” esası üzerine kurulduğunu; ancak kazanç, kar ve ticari faaliyetler için alınan karz ve kredilerde ise faidenin/faizin helal olduğunu, çünkü bu tür faaliyetlerin faidede/faizde ortaklık esası üzerine kurulduğunu savunmuştur. Günümüzde din, hukuk, iktisat ve siyaset açılarından çok önemli olan faiz, banka ve kredi meseleleriyle ilgili böyle bir eseri neşretmekteki amacımız Musa Carullah’ın yukarıda özetlenen görüşlerinin leh veya aleyhinde bir tavır almak değil, sadece onun eserini günümüz okuyucularının anlayabileceği bir dille yeniden yayımlayarak hayatını dini ve vatanı uğrunda feda etmiş bir ilim adamına karşı milletçe şükran borcumuzu ödemeye çalışmaktır.